Pierwsze lata życia dziecka są bardzo istotne, bo wpływają na jego dalszy rozwój. To czas intensywnej nauki – chodzenia, mówienia, doskonalenia precyzji ruchów, poznawania siebie i otoczenia, reakcji na różne sytuacje i emocje. Młody człowiek to doskonały obserwator, ciekawy świata odkrywca, którego zadziwia to, co nam, dorosłym, już spowszedniało (swoją drogą – to właśnie dzięki dzieciom odkrywamy wiele rzeczy na nowo). Warto zatem stwarzać optymalne i bezpieczne warunki do rozwoju dzieciom, pozwalać eksperymentować i doświadczać, podążać za młodym człowiekiem i jego zainteresowaniami, bo to zaprocentuje w przyszłości. Ten pęd do wiedzy z czasem osłabnie, więc wykorzystajmy czas wzmożonej częstotliwości pytań o to, co nas otacza, jak najlepiej.

Na początku przygody z odkrywaniem świata i prawideł nim rządzących to właśnie rodzice i domownicy stanowią „centrum relacji”, to z nimi dziecko buduje więź, wchodzi w interakcje, doświadcza różnych emocji, uczy się norm postępowania. Z czasem dochodzą kontakty z rówieśnikami. Są one niesamowicie istotne, wpływają na rozwój społeczny młodego człowieka, uczą współpracy, wypracowania kompromisu, dzielenia się, ale też poszanowania pragnień drugiej osoby, które mogą być zupełnie odmienne od tych dziecka. Zabawa z rówieśnikami i szerzej – z innymi dziećmi obfituje w przeróżne doświadczenia, także te trudne, ale i one są potrzebne. Kłótnie i konflikty prowadzą do poszukiwań rozwiązań, do wypracowywania sposobów radzenia sobie z trudniejszymi emocjami, oswajania się z nimi.

Spośród zabaw w grupie chyba najwięcej emocji wzbudzają, przynajmniej na początku, gry, bowiem są one związane ze stosowaniem się do określonych reguł, często dla młodego człowieka nowych i nie zawsze od razu zrozumiałych. Problematyczna może okazać się także kwestia czekania na swoją kolej, rozdzielenia ról w zespole czy też rola przegranego. Umiejętność przegrywania i czerpania przyjemności z samej zabawy czy gry jest niezmiernie ważna i przydatna w życiu, niemniej jest to sztuka trudna do opanowania. Czasem nawet dorośli mają z nią problem, u dzieci z kolei emocje towarzyszące porażce w rozgrywce są często przelewane na samą grę (ta gra jest głupia!) albo na partnera zabawy (już nigdy nie będę się z tobą bawić!).

Mimo wszystko zarówno dzieci, jak i dorośli chętnie sięgają po różnego rodzaju gry, dostrzegając w nich szansę na przyjemne spędzenie czasu. Jestem wielką zwolenniczką gier – edukacyjnych, planszowych, pamięciowych, zręcznościowych. Czasem nawet przygotowuję coś sama w domu dla córki, bazując na jej zainteresowaniach i aktualnych możliwościach.

Gry mogą być różne, mogą kształcić rozmaite umiejętności. Bez względu na to, po jaki rodzaj gier sięgamy, oferujemy dziecku coś wyjątkowego – własne towarzystwo, możliwość wejścia w relację, rozwijania kompetencji społecznych oraz inteligencji emocjonalnej. Motywowanie, współdziałanie, radzenie sobie z emocjami, działanie w sytuacjach konfliktowych, przyjmowanie porażki jako potencjalnego elementu rozgrywki (raz wygrywamy, raz przegrywamy), a nawet empatia (nie martw się, ja też czasem przegrywam) – to wszystko pojawia się podczas gry zespołowej, a chyba nie trzeba nikogo przekonywać, jak ważne dla rozwoju społecznego dziecka są takie sytuacje.

Bardzo istotny jest także fakt, że większość gier, nie tylko zespołowych, ma atrakcyjną dla dziecka formę (zwłaszcza jeśli wybierzemy interesującą je tematykę). Gry nie kojarzą się dziecku z nauką, są po prostu zabawą, a jednak kształcą tak wiele umiejętności – matematycznych (rzucanie kostką, przeliczanie pól, podliczanie punktów), planowania własnych działań z wyprzedzeniem, rozważania możliwych scenariuszy i ruchów oraz wybór najkorzystniejszego, manualnych (poruszanie się po planszy, układanie elementów). Do tego dochodzi jeszcze wartość poznawcza gry, która rozwija wiedzę dziecka w określonej tematyce.

Warto także wspomnieć o grach, które angażują całe nasze ciało, a w związku z tym rozwijają motorykę dużą i sprawność fizyczną. Dużą zaletą jest możliwość gry na świeżym powietrzu, gdzie mamy do dyspozycji dużo przestrzeni i możliwości.

Jak widać, gry nie bez powodu lubiane są nie tylko przez rodziców, ale także przez nauczycieli i terapeutów, którzy chętnie wykorzystują je w trakcie swoich zajęć. Szeroko pojęte gry zespołowe i towarzyskie integrują młodych ludzi, uczą poszanowania ustalonych norm, współzawodnictwa, umożliwiają współdziałanie, uspołeczniają dziecko oraz uczą je niełatwej sztuki przegrywania (jeśli dostrzegamy z tym dużą trudność, warto zacząć od gier kooperacyjnych, w których gracze współpracują zamiast rywalizować ze sobą).

Jako wielka zwolenniczka różnego rodzaju gier i osoba, która chętnie korzysta z ich dobrodziejstw, także w zabawach z własnym dzieckiem, wybrałam kilka propozycji, które chciałabym wam dziś zaprezentować. Tworząc tę listę, postawiłam na różnorodność, aby pokazać, że ich wybór na rynku jest naprawdę duży i każdy znajdzie tutaj coś dla siebie. Oto ona:

Ale Jajo! Gra zręcznościowo-logiczna

To jedna z moich ulubionych gier. Bardzo doceniam fakt, że połączono tutaj dwie funkcje – z jednej strony, dzięki dołączonym kartom, jest to układanka lewopółkulowa, z drugiej – gra zręcznościowa, w której można budować z jej elementów wieże. Gra jest świetnym treningiem koordynacji wzrokowo-ruchowej u dziecka, rozwija logiczne i taktyczne myślenie, koncentrację. Ma ona także bardzo atrakcyjną formę, a jej elementy można wykorzystać także w innych zabawach.

Balansujący Słoń - gra zręcznościowa

W tej grze zadaniem dziecka jest ułożenie jak największej ilości drewnianych klocków na bujanym słoniku zgodnie ze wskazaniem kostki do losowania. Rozwija ona koordynację oko-ręka, wyobraźnię i logiczne myślenie. Kostką można rzucać naprzemiennie, dzięki czemu może to być forma zabawy zarówno indywidualnej, jak i grupowej. Zestaw zawiera słonika, 36 drewnianych cylindrycznych klocków w różnych kolorach i w trzech rozmiarach oraz kostkę.

Drewniana gra zręcznościowa Jenga z serii Polar B

Drewniana gra Jenga Viga Polar B rozbudowuje zdolności sensoryczne, stymuluje wyobraźnię, wspomaga rozwój procesów odpowiedzialnych za rozwiązywanie problemów, wyzwala kreatywność. Może ona służyć zarówno do zabawy indywidualnej, jak i rodzinnej czy grupowej. Dziecko może zdecydować, jaki wzór ułoży z klocków. Poza wieżą mogą być to domki, zamki oraz wiele innych, co pozytywnie wpływa na jego wyobraźnię. W zestawie znajdziemy 30 elementów.

Gra Kółko i Krzyżyk

Kółko i Krzyżyk to popularna gra, która podoba się dzieciom od pokoleń. W tej wersji mamy połączenie tradycyjnej łamigłówki z drewnem jako materiałem wykonania, a to bardzo dobre połączenie, bo gwarantujące wysoką jakość i trwałość. Jej zasady są bardzo proste – kto pierwszy stworzy linię trzech krzyżyków lub trzech kółek, ten wygrywa. Gra Kółko i Krzyżyk jest przeznaczona dla dwóch osób. Pozwala obudzić w dziecku ducha zdrowej rywalizacji oraz wspiera rozwój jego umiejętności manualnych, gdyż poszczególne elementy należy umiejscowić na drewnianej podstawie.

5 punktów - gra logiczna

Jest to rozbudowana wersja popularnej gry Kółko i Krzyżyk. Polega ona na tym, aby w jednej linii poziomej lub pionowej ułożyć 5 kulek tego samego koloru. Wygrywa ten, komu pierwszemu uda się ta sztuka. Tylko pozornie to zadanie wydaje się proste – gra wymaga wypracowania odpowiedniej taktyki, co jest świetnym umysłowym ćwiczeniem.

Tropiciel - memory edukacyjne

Memory pozwala na trening spostrzegawczości i pamięci wzrokowej, ćwiczy myślenie logiczne i strategiczne oraz refleks dziecka. Gra jest przeznaczona dla dwóch lub więcej osób, co korzystnie wpływa na rozwój umiejętności społecznych, uczy przestrzegania zasad oraz cierpliwości w oczekiwaniu na swoją kolej. Dodatkowo ma dużą wartość poznawczą, gdyż dostarcza dzieciom wiedzy z tematyki tropów zwierząt.

Tangram - drewniana układanka logiczna

Zadaniem dziecka jest układanie drewnianych kształtów zgodnie z wzorami znajdującymi się dołączonych do zestawu kartach. W przypadku zabawy innej niż indywidualna można losować kartę z kształtem do ułożenia, układać na czas lub dokładać po jednym elemencie naprzemiennie, aby wspólnie stworzyć docelowy obrazek. Z elementów tego zestawu, wykonanych z drewna kauczukowego, można budować także wedle własnego pomysłu lub używać ich do innych zabaw.

Gra Memory Zwierzęta

Zadaniem dziecka jest znalezienie jak największej liczby par. Gra Memory Zwierzęta pozwala trenować spostrzegawczość i pamięć wzrokową oraz korzystnie wpływa na rozwój umiejętności społecznych dziecka. Uczy je pozytywnych zachowań, takich jak przestrzeganie zasad oraz zachowanie cierpliwości w oczekiwaniu na swoją kolej. Dużą zaletą jest fakt, że elementy są sporych rozmiarów, z zaokrąglonymi rogami, co sprawia, że gra jest bezpieczna także dla młodszych dzieci.

Klik-Klak - zabawka zręcznościowa

Zabawa klik-klakiem polega na chwyceniu obręczy, a następnie wykonywaniu energicznych ruchów ręką w górę i w dół, aby drewniane kulki zderzały się na przemian nad i pod ręką. Obijając się o siebie kule wydają charakterystyczny dźwięk „klik-klak”. Dzięki zabawce dzieci mogą trenować refleks i ćwiczyć zręczność manualną oraz koordynację wzrokowo-ruchową. Świetnym pomysłem jest rywalizacja, komu dłużej uda się odbijać kule.

Powyższy artykuł gościnnie napisały Marzena Kunicka-Porwisz oraz Aneta Grabowska - prowadzące blog zaczytana.com.pl.
Serdecznie dziękujemy!